FBS
آزمایش FBS (Fasting Blood Sugar) یا گلوکز خون ناشتا آزمایشی است که میزان گلوکز (قند خون) را پس از حداقل ۸ ساعت ناشتایی اندازهگیری میکند. گلوکز منبع اصلی انرژی سلولهای بدن است و توسط هورمون انسولین به داخل سلولها منتقل میشود.
اطلاعات نمونهگیری
نوع نمونه: سرم، پلاسماي هپارينه، پلاسماي EDTA ، مايعات بدن ، ادرار رندم و ٢٤ ساعته حجم نمونه لازم: ٠.٤ ميلي ليتر (حداقل: ٠.٢ ميلي ليتر) معیار رد نمونه: هموليز، ايکتريک، ليپميک آمادگی لازم قبل از نمونهگیری: ٨-١٠ ساعت ناشتایی
اهمیت بالینی
تشخیص دیابت: افزایش سطح گلوکز خون ناشتا یکی از مهمترین معیارهای تشخیص دیابت است. غربالگری دیابت: آزمایش FBS به عنوان یک آزمایش غربالگری برای شناسایی افراد در معرض خطر ابتلا به دیابت استفاده میشود. نظارت بر درمان دیابت: آزمایش FBS برای ارزیابی اثربخشی درمان دیابت و تنظیم دوز داروها به کار میرود. شناسایی پیشدیابت: افزایش خفیف سطح گلوکز خون ناشتا میتواند نشاندهنده پیشدیابت باشد که یک وضعیت پیشبینیکننده دیابت نوع ۲ است.
تفسیر نتیجه
محدوده طبیعی: محدوده طبیعی گلوکز خون ناشتا ممکن است بسته به آزمایشگاه و روش اندازهگیری کمی متفاوت باشد، اما به طور کلی کمتر از ۱۰۰ میلیگرم در دسیلیتر (۵.۶ میلیمول در لیتر) در نظر گرفته میشود. پیشدیابت: سطح گلوکز خون ناشتا بین ۱۰۰ تا ۱۲۵ میلیگرم در دسیلیتر (۵.۶ تا ۶.۹ میلیمول در لیتر) دیابت: سطح گلوکز خون ناشتا مساوی یا بیشتر از ۱۲۶ میلیگرم در دسیلیتر (۷.۰ میلیمول در لیتر)
محدودیتها و نکات تکمیلی
عدم اختصاصیت: افزایش سطح گلوکز خون ناشتا میتواند دلایل مختلفی داشته باشد و به تنهایی برای تشخیص قطعی دیابت کافی نیست. تأثیر عوامل دیگر: استرس، عفونت، جراحی و برخی داروها میتوانند بر سطح گلوکز خون تأثیر بگذارند.